Φωτοβολταϊκά 2025: Η Εποχή του Net Billing, της Αποθήκευσης και οι Νέες Ευκαιρίες στις Πολυκατοικίες

Η ελληνική αγορά ενέργειας έχει αλλάξει σελίδα. Το 2024 αποτέλεσε έτος-ορόσημο, καθώς σηματοδότησε το τέλος μιας εποχής για τον ενεργειακό συμψηφισμό (Net Metering) και την έναρξη της περιόδου του ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού (Net Billing). Καθώς διανύουμε το 2025, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από την απλή παραγωγή ενέργειας στην «έξυπνη» διαχείριση και την αποθήκευση, ενώ νέες νομοθετικές ρυθμίσεις επιχειρούν να λύσουν τον γόρδιο δεσμό των εγκαταστάσεων σε πολυκατοικίες.

Το παρόν άρθρο αναλύει τα νέα δεδομένα, τις ενεργές επιδοτήσεις και το τι σημαίνουν αυτές οι αλλαγές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

1. Το Τέλος του Net Metering και η Εφαρμογή του Net Billing

Η σημαντικότερη αλλαγή που επέφερε ο Νόμος 5106/2024 ήταν ο οριστικός τερματισμός του Net Metering για τη συντριπτική πλειοψηφία των καταναλωτών. Η δυνατότητα να χρησιμοποιεί κανείς το δίκτυο ως «δωρεάν αποθήκη» ενέργειας έπαψε να υφίσταται για νέες αιτήσεις από τις 15 Μαΐου 2024. Εξαίρεση αποτελούν μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως οι αγρότες (για ισχύ έως 30kW) και τα ευάλωτα νοικοκυριά.   

Πώς λειτουργεί το Net Billing;

Πλέον, το καθεστώς που κυριαρχεί είναι το Net Billing (Ταυτοχρονισμένος Συμψηφισμός). Η βασική φιλοσοφία του συνοψίζεται στο εξής:

• Η ενέργεια που παράγεται και καταναλώνεται την ίδια στιγμή (ιδιοκατανάλωση) είναι δωρεάν.
• Η πλεονάζουσα ενέργεια που εγχέεται στο δίκτυο δεν «αποθηκεύεται» σε κιλοβατώρες για να συμψηφιστεί αργότερα, αλλά πωλείται.

Για τα νοικοκυριά, η τιμή πώλησης της πλεονάζουσας ενέργειας είναι χαμηλότερη από την τιμή αγοράς ρεύματος από το δίκτυο. Αυτό δημιουργεί την οικονομική ανάγκη για μεγιστοποίηση της αυτοκατανάλωσης, καθιστώντας τη χρήση μπαταρίας σχεδόν επιβεβλημένη για τη βιωσιμότητα της επένδυσης.   

Φορολογικό Όφελος: Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι για τους οικιακούς καταναλωτές, τα έσοδα από την πώληση της πλεονάζουσας ενέργειας στο πλαίσιο του Net Billing παραμένουν αφορολόγητα και δεν συνιστούν επιχειρηματική δραστηριότητα.   

2. Η Επανάσταση στις Πολυκατοικίες: Ο Νόμος 5215/2025

Μέχρι πρότινος, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών απαιτούσε τη συναίνεση του 100% των συνιδιοκτητών, κάτι πρακτικά ακατόρθωτο. Ο νέος Νόμος 5215/2025 (ΦΕΚ 116/Α/4-7-2025) έρχεται να αλλάξει τα δεδομένα.

Πλέον, για την εγκατάσταση συστημάτων συλλογικής αυτοκατανάλωσης (collective self-consumption):

• Απαιτείται η συναίνεση μόνο του 51% των ψήφων της Γενικής Συνέλευσης.
• Η εγκατάσταση μπορεί να καταλαμβάνει έως και το 40% της επιφάνειας του κοινόχρηστου χώρου (π.χ. ταράτσας).

Η ρύθμιση αυτή αναμένεται να ξεκλειδώσει τεράστιες δυνατότητες για τα αστικά κέντρα, επιτρέποντας στους ενοίκους να μοιράζονται την παραγόμενη ενέργεια και να μειώνουν δραστικά τα κοινόχρηστα ή τους ατομικούς λογαριασμούς τους.

3. Προγράμματα Επιδότησης: Παρατάσεις και Νέες Δράσεις

Το τοπίο των επιδοτήσεων έχει αναδιαμορφωθεί για να στηρίξει τη μετάβαση στην αποθήκευση ενέργειας.

Α. «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι» (Παράταση έως 31/12/2025)

Το πρόγραμμα για τους αγρότες πήρε σημαντική παράταση. Αφορά επαγγελματίες αγρότες και αγροτικές επιχειρήσεις.

• Έως 30kW: Επιτρέπεται ακόμα το Net Metering.
• 31kW – 50kW: Εφαρμόζεται το καθεστώς Net Billing.
• Η προθεσμία ολοκλήρωσης των έργων έχει μετατεθεί για το τέλος του 2025, δίνοντας ανάσα στον αγροτικό κόσμο.   

Β. «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις» (Παράταση έως 30/09/2025)

Για τις επιχειρήσεις, η επιδότηση εστιάζει πλέον αποκλειστικά στις μπαταρίες. Το πρόγραμμα, με προϋπολογισμό άνω των 150 εκατ. ευρώ, επιδοτεί την προσθήκη συσσωρευτών σε υφιστάμενα ή νέα φωτοβολταϊκά, με ποσοστά ενίσχυσης που κυμαίνονται από 30% έως 50% ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων παρατάθηκε έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2025.   

Γ. «Εξοικονομώ 2025»

Το νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, με προϋπολογισμό 434 εκατ. ευρώ, εντάσσει τις μπαταρίες (συστήματα αποθήκευσης) στις επιλέξιμες δαπάνες, ως μέρος μιας ολιστικής αναβάθμισης που περιλαμβάνει μόνωση και συστήματα θέρμανσης/ψύξης. Στόχος είναι η ενεργειακή αυτονομία και όχι απλώς η παραγωγή.   

Σημείωση: Το προηγούμενο πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» έχει ολοκληρώσει τον κύκλο υποβολής αιτήσεων, ωστόσο έχουν δοθεί παρατάσεις για την υλοποίηση των εγκεκριμένων έργων λόγω καθυστερήσεων στις συνδέσεις.

Συμπεράσματα και Προοπτικές

Το 2025 είναι έτος προσαρμογής σε μια πιο ώριμη ενεργειακή αγορά. Το «πάρτι» των εύκολων συνδέσεων Net Metering τελείωσε, αλλά στη θέση του αναδύεται ένα πιο βιώσιμο μοντέλο που βασίζεται στην αποθήκευση και τον ταυτοχρονισμό.

Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών παραμένει εξαιρετικά συμφέρουσα, ειδικά όταν συνδυάζεται με μπαταρία, καθώς προστατεύει από τις διακυμάνσεις των τιμών ρεύματος. Παράλληλα, η ρύθμιση του 51% για τις πολυκατοικίες ανοίγει για πρώτη φορά ουσιαστικά την αγορά των διαμερισμάτων, δημιουργώντας νέες επενδυτικές ευκαιρίες και δυνατότητες εξοικονόμησης για εκατομμύρια πολίτες.